Próby złota: tabela, oznaczenia i która próba jest najlepsza

Próba złota to liczba części czystego złota na 1000 części stopu. Polskie prawo dopuszcza siedem prób złota: 999, 960, 750, 585, 500, 375 i 333.

Niżej znajdziesz tabelę wszystkich prób z karatami i cyfrą z polskiej cechy, dzisiejsze stawki naszego skupu za gram każdej próby i kalkulator. Jeśli masz pierścionek albo łańcuszek z liczbą, której nie umiesz odczytać, przynieś go do kantoru przy Grzybowskiej 61. Próbę sprawdzimy przy tobie, bezpłatnie.

Aktualizacja: 25 października 2026

Co oznacza próba złota

Prawo probiercze definiuje próbę jako stosunek masy czystego metalu szlachetnego do masy całego stopu, wyrażony w częściach tysięcznych. Próba 585 to 585 części złota na 1000 części stopu, czyli 58,5% złota. Resztę stopu tworzą inne metale, na przykład srebro, miedź albo pallad.

Czyste złoto w wyrobie policzysz sam: masę mnożysz przez próbę i dzielisz przez 1000. Pierścionek o masie 10 g w próbie 585 zawiera 5,85 g czystego złota. Ten sam pierścionek w próbie 750 zawierałby 7,5 g czystego złota.

Jubilerzy robią biżuterię ze stopów, bo czyste złoto jest miękkie: w skali Mohsa ma twardość od 2,5 do 3. Dodatek innych metali daje stopowi wytrzymałość.

Próbę podaje się też w karatach. Karat to 1/24 masy stopu, więc 24 karaty oznaczają czyste złoto, a 14 karatów to 14/24, czyli około 583 promili. Historię liczby 24 opisujemy w tekście o tym, skąd się wzięły 24 karaty.

Prawo nie dopuszcza ujemnej tolerancji. Wyrób z cechą 585 musi zawierać co najmniej 585 części złota na 1000.

Jakie są próby złota w Polsce: tabela

Ustawa Prawo probiercze z 2011 roku wymienia siedem prób złota. Najwyższą, 999, dopisała do wykazu ta ustawa.

Próby złota dopuszczone w Polsce

Próba	Złoto w stopie	Karaty	Cyfra na cesze
999	99,9%	24	0
960	96%	23	1
750	75%	18	2
585	58,5%	14	3
500	50%	12	4
375	37,5%	9	5
333	33,3%	8	6

Zapis 999,9 na sztabkach to deklarowana czystość sztabki. W polskim wykazie prób go nie ma, a czystość 999,9 mieści się w próbie 999. Liczby 916 i 417 z biżuterii kupionej za granicą wyjaśniamy niżej, w części o starych i zagranicznych oznaczeniach.

Czym się różnią próby 333, 375, 500, 585, 750 i 999

Próby różnią się udziałem złota w stopie, a od niego zależy cena grama w skupie. Stawki podane niżej dotyczą masy do 50 g i zmieniają się razem z naszym cennikiem.

Próba złota 333, czyli 8 karatów

Próba 333 to najniższa z siedmiu polskich prób złota. Złoto stanowi w niej około jednej trzeciej stopu, resztę inne metale. Na polskiej cesze oznacza ją cyfra 6. Wyrób w tej próbie zawiera mniej kruszcu niż ten sam wzór w próbie 585.

Próba złota 375, czyli 9 karatów

W próbie 375 złoto stanowi 37,5% stopu. W Wielkiej Brytanii 9 karatów to najniższa próba złota dopuszczona do cechowania. W gramie takiego stopu jest 0,375 g złota, o 0,21 g mniej niż w gramie próby 585, co widać w cenie grama.

Próba złota 500

W próbie 500 złoto stanowi połowę stopu, czyli 12 karatów. Polski wykaz prób ją zawiera, ale nasz cennik nie ma dla niej osobnego wiersza. Takie wyroby też skupujemy: stawkę liczymy proporcjonalnie do zawartości czystego złota od stawki najbliższej próby z cennika, czyli 417.

Próba złota 585, czyli 14 karatów

W próbie 585 złoto stanowi 58,5% stopu, co w przeliczeniu daje 14 karatów. Ceny tej próby w skupie i różnicę między biżuterią a złomem 585 opisujemy w osobnym tekście o próbie złota 585.

Próba złota 750, czyli 18 karatów

Złoto próby 750 to trzy czwarte czystego złota i jedna czwarta innych metali, często miedzi albo srebra. W gramie takiego stopu jest 0,75 g złota, o 0,165 g więcej niż w gramie próby 585, więc w skupie jest wart więcej.

Próby 960, 999 i 999,9

Próba 960 odpowiada 23 karatom, a 999 to w praktyce czyste złoto, 24 karaty. Na sztabkach i monetach bulionowych spotkasz zapis 999,9. Taką czystość ma austriacka moneta Wiener Philharmoniker, a kanadyjski Maple Leaf od 1982 roku. Wagę monet i uncji opisujemy w tekście o tym, ile gramów ma uncja złota. Złote monety wyceniamy według osobnego cennika: skup złotych monet.

Ile kosztuje gram złota w każdej próbie

Punktem odniesienia jest cena złota, którą publikuje Narodowy Bank Polski. NBP podaje ją za 1 gram złota w próbie 1000, czyli za czysty kruszec. 23 października 2026 roku wynosiła 510,42 zł.

Wartość kruszcu w gramie wybranej próby to cena NBP pomnożona przez próbę i podzielona przez 1000. Dla próby 750 wychodzi 382,82 zł:

510,42 zł × 0,750 = 382,82 zł

To liczba orientacyjna, bo cena NBP się zmienia. Przykład krok po kroku dla próby 585 znajdziesz w tekście o tym, ile kosztuje gram złota 585.

Stawki naszego skupu liczymy od ceny złota publikowanej przez NBP, skorygowanej o naszą marżę. Cennik ma trzy progi masy: do 50 g, od 50 do 200 g i powyżej 200 g, a stawka za gram zależy od progu. Kamieni nie liczymy do wagi złota.

Ile czystego złota zawiera wyrób

Próba	W 1 g	W 5 g	W 10 g
999	0,999 g	4,995 g	9,99 g
960	0,96 g	4,8 g	9,6 g
750	0,75 g	3,75 g	7,5 g
585	0,585 g	2,925 g	5,85 g
500	0,5 g	2,5 g	5 g
375	0,375 g	1,875 g	3,75 g
333	0,333 g	1,665 g	3,33 g

Kwotę dla swojej masy i próby policzysz w kalkulatorze. Kalkulator pokaże wstępną wycenę według dzisiejszych stawek; dokładną kwotę podamy po zważeniu i zbadaniu wyrobu.

Która próba złota jest najlepsza

Odpowiedź zależy od tego, do czego ma służyć złoto. Nie doradzamy w sprawach inwestycji i nie prognozujemy cen, więc porównujemy tu sam metal.

Najwyższa polska próba to 999, a na sztabkach spotkasz 999,9. Takie złoto jest też najbardziej miękkie, dlatego jubilerzy sięgają po stopy.

Próby 585 i 750 różnią się ilością złota: 58,5% wobec 75%. Gram próby 750 ma więcej kruszcu, więc wyrób o tej samej masie jest w skupie wart więcej. Oba stopy są wytrzymalsze od czystego złota, dlatego przy łańcuszku czy obrączce o wyborze decydują budżet i kolor.

Za gram prób 333 i 375 płacimy najmniej, bo złota jest w nich około jednej trzeciej albo niewiele więcej.

Kolor złota a próba: żółte, białe i różowe

O kolorze decydują dodatki. Białe złoto to stop złota z palladem albo srebrem, zwykle pokryty rodem, który daje twardszą i bardziej błyszczącą powierzchnię. Różowy odcień daje miedź. Białe i różowe złoto spotkasz w próbie 585 i w próbie 750.

Złoto inwestycyjne: jaka próba. Ustawa o VAT definiuje złoto inwestycyjne. Należą do niego sztabki i płytki o próbie co najmniej 995 oraz monety o próbie co najmniej 900, wybite po 1800 roku, które są lub były obowiązującym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia, jeśli ich cena przekracza wartość rynkową zawartego w nich złota najwyżej o 80%. Dostawa takiego złota jest zwolniona z VAT.

Przy sprzedaży dostajesz pieniądze za masę czystego złota, więc stawka za gram rośnie razem z próbą. Aktualne kwoty pokazuje tabela na początku tekstu. Jeśli chcesz kupić sam kruszec zamiast biżuterii, sprzedajemy sztabki złota Au999,9 od 1 g. O tym, jak kupić złoto, piszemy w osobnym poradniku.

Próba 925 to srebro, nie złoto

Liczba 925 na wyrobie oznacza srebro. Polskie prawo zna pięć prób srebra: 999, 925, 875, 830 i 800. Polską cechę na srebrze rozpoznasz po głowie damy, na złocie widnieje głowa rycerza. Pozłacane srebro z cechą 925 pozostaje srebrem, bo próba opisuje skład stopu pod pozłotą. Srebra nie skupujemy i nie sprzedajemy.

Jak odczytać cechę probierczą

Polską cechę na złocie nanosi urząd probierczy. Ma kształt sześciokąta z głową rycerza zwróconą w lewo. Po lewej stronie głowy widnieje litera urzędu (W oznacza Warszawę, K Kraków), po prawej cyfra próby od 0 do 6. Cyfrę odczytasz z tabeli prób: 3 to próba 585, 2 to 750, a 6 to 333. Wizerunki cech sprzedawca złota musi wywiesić w miejscu widocznym dla klientów, więc porównasz je na miejscu.

Nowe wyroby z Polski i z importu powinny mieć też znak imienny wytwórcy albo importera.

Na biżuterii z innych krajów zobaczysz czasem cechy państw Unii Europejskiej, EFTA albo Turcji, które polskie prawo uznaje. Bywa też wspólna cecha kontroli konwencji wiedeńskiej: waga z liczbą oznaczającą próbę. Konwencja obowiązuje Polskę od 22 listopada 2005 roku.

Brak cechy nie musi oznaczać podróbki. Wyroby ze złota lżejsze niż 1 g są zwolnione z obowiązku cechowania, choć znak imienny mieć powinny.

Cechy szukaj na zapięciu, po wewnętrznej stronie obrączki i na uszku zawieszki. Gdy jest starta albo nieczytelna, zbadamy próbę spektrometrem XRF, bez kwasu i nawiercania. Możesz też najpierw wysłać zdjęcia na kontakt@agkantor.pl.

Stare i zagraniczne oznaczenia: 583, 916, 14K i 18K

Próbę 583 wymieniały polskie przepisy z 1920 roku i jeszcze zarządzenie prezesa Głównego Urzędu Miar ze stycznia 1994 roku. W tabeli cech obowiązującej od lipca 1996 roku jest już 585. Obie odpowiadają 14 karatom, bo 14/24 to 583,3 promila.

Liczba 916 oznacza 22 karaty. Mennica Republiki Południowej Afryki bije w tej próbie Krugerranda od 1967 roku, a mennica Stanów Zjednoczonych American Gold Eagle od 1986 roku. Złote monety wyceniamy według osobnego cennika.

Liczba 417 to 10 karatów. W polskim wykazie takiej próby nie ma, a w Stanach Zjednoczonych 10 karatów to najniższa dopuszczalna próba złota. Na biżuterii z zagranicy możesz też zobaczyć oznaczenie w karatach: 14K albo 18K, w USA także jako Kt.

Stare i zagraniczne oznaczenia złota

Oznaczenie	Co oznacza	Skup od, zł/g
583	dawna polska próba, 14 karatów	268 zł
916 lub 22K	22 karaty, próba 916	420 zł
417 lub 10K	10 karatów, próba 417	190 zł
14K	14 karatów, zwykle próba 585	269 zł
18K	18 karatów, próba 750	345 zł

Jak sprawdzić próbę złota bez cechy

Urząd probierczy bada biżuterię przede wszystkim na kamieniu probierczym. Pracownik urzędu pociera wyrobem o kamień i ocenia próbę po śladzie, więc to metoda przybliżona, oparta na ocenie organoleptycznej. Gdy wynik budzi wątpliwości, urząd bada próbkę w laboratorium, a dla stopów złota stosuje kupelację. Spektrometr XRF i pomiar gęstości urząd traktuje jako metody pomocnicze.

Spektrometr XRF nie wymaga kwasu ani nawiercania, dlatego używamy go w naszym skupie. Nie rozstrzyga jednak wszystkiego: specjaliści z Okręgowego Urzędu Probierczego w Krakowie opisali, że przy części stopów próby 585 z dodatkiem niklu wynik XRF nie jest wiarygodny. Magnes próby stopu nie pokaże.

Jak sprawdza się próbę złota

Metoda i gdzie	Co pokazuje	Czy narusza wyrób
Kamień probierczy, urząd probierczy	przybliżoną próbę stopu	trzeba potrzeć wyrobem o kamień
Kupelacja, laboratorium urzędu probierczego	zawartość złota w próbce	wymaga pobrania próbki
Spektrometr XRF, urząd probierczy i nasz skup	skład stopu; przy części stopów z niklem wynik bywa niepewny	nie
Magnes	próby nie pokazuje	nie

Gdzie sprawdzić próbę i sprzedać złoto w Warszawie

Kantor Argentarii działa w Galerii Platinum Towers przy rondzie Daszyńskiego: ul. Grzybowska 61 lok. 12, 00-844 Warszawa. Dojedziesz metrem linii M2 do stacji Rondo Daszyńskiego. Na miejscu jest parking, a wejście jest dostępne dla osób na wózkach. Pracujemy codziennie: od poniedziałku do piątku od 9:00 do 21:00, w soboty od 10:00 do 20:00, w niedziele od 11:00 do 20:00. Godziny w święta podajemy w wizytówce Google.

Wyrób ważymy na wadze analitycznej z dokładnością do 0,01 g, a próbę sprawdzamy spektrometrem XRF w twojej obecności, bez wiercenia i kwasu. Kamieni nie liczymy do wagi złota, prowizji nie pobieramy. Wycena jest bezpłatna, trwa do 20 minut w zależności od ilości i nie zobowiązuje do sprzedaży. Przy większych kwotach poprosimy o dowód osobisty albo paszport. Przy kasie powołaj się na ceny internetowe.

Stawki dla wszystkich progów masy znajdziesz na stronie skup złota w Warszawie, a złote monety wyceniamy według osobnego cennika: skup złotych monet. Zadzwoń pod numer +48 791 901 979. Aktualne godziny otwarcia i dojazd są na stronie kontaktowej, a dane rejestrowe kantoru na stronie z informacjami prawnymi.

Najczęstsze pytania o próby złota

Źródła

• Ustawa z dnia 1 kwietnia 2011 r. Prawo probiercze, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 536 (ISAP)
• Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie: Aktualne cechy polskie
• Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie: Historia probiernictwa w Warszawie
• Zarządzenie nr 5 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 18 stycznia 1994 r.
• Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie: tabela cech probierczych 1996 i 1997
• Hallmarking Convention: daty przystąpienia państw do konwencji
• A. Górkiewicz-Malina, Badanie wyrobów ze stopów metali szlachetnych, Metrologia i Probiernictwo 3/2013
• A. Górkiewicz-Malina, P. Kowalówka, Metoda spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej alternatywą dla badań niszczących, Metrologia i Probiernictwo 1/2021
• Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 121 i 122
• Narodowy Bank Polski: Cena złota
• World Gold Council: About gold jewellery
• The Assay Office London: Hallmarking guidance leaflet 2022
• Federal Trade Commission: Guides for the Jewelry Industry, 16 CFR 23.3
• Handbook of Mineralogy: Gold
• South African Mint: Krugerrand
• United States Mint: American Eagle Gold
• Münze Österreich: Wiener Philharmoniker 1 oz
• Royal Canadian Mint: Annual Report 2008